De verzameling op deze site
omvat ongeveer 580 kerken. |
Op katholieke kerken in Nederland staat over het algemeen een kruis. Op de kerk van protestantse gezindten staat meestal een windvaan met daaronder een kruis. Die windvaan stelt meestal een haan voor, een windhaan dus, of weerhaan. Deze site gaat over windvanen die geen haan voorstellen. Aanvullingen en commentaar zijn heel welkom. kerken alfabetisch op plaats. types windvanen. verspreidingskaarten adelaars, engelen met bazuin, wandelende hanen, hennen, leeuwen, paarden, vissen, zeilschepen en zwanen. zoeken In de provincie Groningen en in de provincie Friesland zijn zoveel kerken met interessante windvanen dat die ook ondergebracht zijn op aparte kaarten. In de zomer van 2011 publiceerde Reformatorisch Dagblad een serie over bijzondere windvanen, voorafgegaan door een interview met Pim Brascamp, de beheerder van deze website. Wim Pijbes, oud-directeur van het Rijksmuseum, publiceerde op 23 mei 2020 in NRC over windvanen, deels op basis van deze website. |
Opschrift op het orgel van Garnwerd foto: Herm Jan Brascamp, november 2008 |
Op een aantal Groningse kerken staat een leeuw die verwijst naar de familie Lewe. Volgens de catalogus bij de
tentoonstelling 'Haantje de Hoogste' over windvanen in Groningen in het Veenkoloniaal
Museum in Veendam staat de leeuw symbool voor het geslacht Lewe. De familie Lewe stamt vermoedelijk uit Drenthe,
waar de naam Lewe voorkomt in een viertal oorkonden over het klooster Dikninge in Ruinen tussen 1206 en 1217.
In Groningen duikt de familienaam voor het eerst op in 1264 waar Gerhardus Lewe als burgemeester genoemd
wordt. In de loop der eeuwen ging de familie Lewe behoren tot één van de belangrijkste Groninger geslachten. Zo bezat deze
familie rond 1700 negen borgen waaronder Ewsum (in Middelstum), Farnsum en Aduard. In het boekje "Kerken met een leeuw in de Gemeente Ulrum" (J.W. Zonderman, Ulrum, mei 1983) wordt vermeld dat vanaf 1520 Lewes woonden op de borg Asinga. De verschillende generaties hadden een sterke betrokkenheid bij de kerken in Ulrum. Zo laat Anna, weduwe van Johan Lewe (die van 1590-1594 burgemeester was van Groningen) een klok gieten voor de kerk in Vierhuizen en zorgde zoon Evert Lewe (getrouwd 1618 met Anna Coenders) voor de restauratie van de kerk te Niekerk. Anna is erfdochter van Ewsum (te Middelstum). Abel Coenders Lewe (zoon van Evert en Anna) laat samen met zijn echtgenoot in 1678 een graftombe maken in de kerk van Ulrum. Volgens A. Pathuis (Groninger gedenkwaardigheden; Teksten, wapens en huismerken van 1298-1814, Van Gorcum Assen/Amsterdam 1977) verwijzen de leeuwen van Kantens, Middelstum, Noordwolde, Stitswerd en Garnwerd naar het geslacht Lewe. De leeuw van Lettelbert verwijst naar het wapen van de familie Von Inn- und Kniphausen. De leeuw van Noordwijk verwijst naar beide geslachten en die van Vierhuizen, Niekerk (de Marne) en Ulrum naar of de één, of de ander. |