Marknesse

                 

Op de toren van de Verlosserkerk uit 1955 in Marknesse staat een zeilschip.

Volgens Flevolander Erfgoed wordt de 21 m hoge vierkante toren bekroond door een windwijzer in de vorm van een pijl. De pijl als windwijzer is ontwikkeld uit het torenkruis. In de 18e eeuw werd de dwarsbalk van het kruis in veel gevallen van een naar het noorden wijzende punt voorzien. In de 19e eeuw werd de pijl zo gemaakt dat hij vrij kon draaien om de standerd. De pijl heeft een versiering in de vorm van een middeleeuws koggeschip. De kogge op de windwijzer heeft een tweeledige betekenis.
Enerzijds is de kogge op de toren het zinnebeeld van 'de Kerk'. De uitdrukking 'het schip der kerk', de beeldspraak waarin de Kerk als een schip wordt voorgesteld, voert terug naar de evangelieteksten in het Nieuwe Testament. In deze teksten symboliseert het schip der Kerk, de gemeenschap der gelovigen drijvend op de wereldzee. In de bijbelse verhalen vertegenwoordigt het water van de zee de chaos en de moeite van het leven. Het schip vaart over de golven wat wil zeggen dat de Kerk boven de problemen staat.
Anderzijds verwijst de kogge naar het verleden, toen op de plek waar de Verlosserkerk gebouwd is nog schepen op de Zuiderzee voeren. Het koggeschip is vooral bekend geworden als vrachtvaarder van de Hanze. Al rond 1200 voeren vanuit Kampen en Harderwijk koggen naar de Oostzee. De kogge was gebouwd op een kiel. De platte bodem zorgde voor veel laadruimte. Het scheepstype had een betrekkelijk steile voor- en achtersteven en een gesloten dek. De tuigage bestond uit een zware midscheepse mast die een vierkant razeil droeg. De houten boegspriet werd gebruikt als uithouder voor de boelijnen van het zeil. Door zijn typische bouw had de kogge een enorme drijfkracht en laadvermogen. Aan het eind van de 12e eeuw werden koggen versterkt met een mastkorf en een opbouw op de voor- en achterplecht, het 'kasteel' genaamd. Deze deden dienst als uitkijkpost en als bescherming tijdens conflicten.
terug naar Vaantjeskaart van Nederland   foto's juli 1998, augustus 2004
Sluis 1-5